زندگی زیباتر می‌شود، اگر به اندازه‌ی برگهای پاییز  برای هم‌ بهترین را آرزو کنیم.
این همنشینی برای چله‌ی تابستان است

این همنشینی برای چله‌ی تابستان است

   هاتف‌نیوز – علی همرنگ – در گذشته مردم چنین رسم داشتند که روزهای سال را به دوره‌های چهل روزه تقسیم می‌کردند و برای هر چهل روز مطابق با ویپ‌گی‌های اب و هوایی و تاثیری که بر زندگی معیشتی و کشت و کار آنها داشت نامی می‌نهادند. ایین‌هایی برای هر دورۀی چهل روزه برگزار می‌کردند. ابتدای چله را با جشن آغاز می‌کردند و پایان چله را نیز با جشن و شادباشی به پایان می‌رساندند.
چنین بود که مردمانی شاد روزهای عمرشان را با بهره‌گیری از نعمت‌های سرزمین شان به نیکی سپری می‌کردند.
بعد از نوروز را به دو چهل روز تقسیم می‌کردند. چهل روز اول معتدل بود و هل روز بعدی هنگامه‌ی فرا رسیدن روزهای گرم سال بود. بعد از چله دوم چله تموز شروع می‌شود که داغترین روزهای سال را به همراه دارد.
یکی از این چله‌ها چله‌ی تابستان یا چله تموز بود. چهل یا چله تموز حدودا از اول تیر ماه شروع می‌شد و تا دهم امرداد ماه ادامه می‌یابد. معمولا شروع این چهل روز با طولانی‌ترین روز سال شروع می‌شود. هم در نخستین روز از این چله که همزمان با آغاز فصل تابستان بود جشن برپا می‌کردند و به آن جشن اب‌ پاشانک می‌گفتند و هم در روز پایانی که همزمان با دهم امرداد ماه بود آیینی برگزار می‌کردند و به جشن چله‌ی تابستان و یا جشن چله تموز شهرت داشت.
درباره‌ی ویژگی‌های این جشن و چگونگی برگزاری آن اطلاعات دقیقی به ما نرسیده است. اما از مجموعه‌ی اطلاعات موجود می‌توان چنین دریافت که در نقاط مختلف ایران درروزهای گرم تابستان که همزمان با فصل کار و کوشش و کاشت و دروی محصول و ذخیره‌سازی مواد غذایی بود، آیین‌های متعددی برگزار می‌شد.
جشن چله تابستان، جشن نوروز بل، جشن نیلوفر، چله تموز، زیارتگاه نارکی، تمامی این آیین ها حکایت از برپایی جشن‌های بزرگ در میانه های فصل تابستان در ایران باستان را دارند. جشن چله تموز، در تقویم کهن ایرانی متعلق به گرمترین ماه سال است.
امروز نمی‌توان رد‌پای گسترده‌یی از جشن های میانه‌ی تابستان پیدا کرد. اما در جنوب خراسان طولانی‌ترین روز سال را هنوز هم گرامی می‌دارند اما نه با آن اهمیتی که برای شب چله زمستان یا یلدا قائل هستند. در تقویم محلی بیرجند «چله بزرگ» تابستان از اول تیرماه شروع می‌شود و تا دهم امردادماه ادامه می‌یابد و «چله خُرد» تابستان از دهم امرداد شروع و تا سی‌ام این ماه ادامه دارد. در جنوب خراسان از اول تیرماه تا دهم امردادماه را «چله تموز»، از دهم امرداد ماه تا آخر این ماه را «چله خرد»، از اول دی‌ماه تا دهم بهمن ماه را «چله کلو»و از دهم بهمن‌ماه تا آخر این ماه را «چله خرد» می‌گویند.
یکی دیگر از جشن هایی که در روزهای گرم تابستان در بخشی از سرزمین پهناور ایران برگزار می‌شد می‌توان به «نوروز بل» اشاره کرد.
به این آیین چله‌ی تابسان هم می‌گویند و از زمان دیلمیان که خود را وارث حکومتهایی مانند اشکانیان ، ساسانیان و هخامنشیان می‌دانستند، به نام نوروزبل میان مردم رونق گرفت.
زمان برپایی این جشن مبداء جدید سال ‌شماری دیلمی شد. این مبداء به طور دقیق‌تر برابر است با روز دوشنبه هرمزدروز؛ اولین روز از سال پنج هزار و ۴۵۴ باستانی یزدگردی قدیم و ۷۱ هزار و ۸۲ روز پیش از مبداء هجری شمسی است.
مراسم آغاز سال جدید نوروز بل به طور متغیر وابسته به محل برگزاری و نحوه‌ی قرار دادن پنج روز کبیسه بین سیزدهم تا هفدهم مرداد ماه برگزار می‌‌شود.
جشن نوروزبل از قبل از اسلام نیز برگزار می‌شده است. این آیین از دیلمان آغاز شده و تا پای کوه دماوند امتداد دارد و به آن در استان گیلان سال دیلمی می گویند و با اختلاف ۱۲ روز در استان مازندران نیز برگزار می شود و در آن ناحیه به تحویل سال طبری معروف است. جشن نوروزبل هنوز هم در برخی نقاط استان گیلان برگزار می‌شود و در سالهای اخیر مورد توجه قشرهایی از جامعه شده است.
در روز جشن نوروزبل آتش گسترده‌یی افروخته می شود و از قدیم اعتقاد بر این بوده که افروختن این آتش موجب کاهش برف و سرما در زمستان می شود. مردم برای شرکت در مراسم، بهترین لباسهای خود را می‌پوشیدند و پس از برافروختن اتش، شروع سال نو را به یکدیگر تبریک و شادباش می‌گفتند. چرخیدن به دور اتش و نواختن موسیقی‌های محلی از جمله رسم‌های این آیین محلی بود.
چون در این هنگام از سال کشاورزان توان پرداخت باج و خراج را داشتند، می‌توانستند با مبادله‌ی محصول زندگی خود را سروسامان دهند. از همین روی سال نوی خود را در این زمان اغاز می‌کردند.
در یزد نیز زرتشتیان به شیوه‌های مرسوم خود جشن چله‌ی تابستان را برگزار می‌کنند. در فاصله‌ی روزهای ۱۲ تا ۱۶ امرداد ماه به زیارتگاه پیر نارکی می روند و با سرود و نیایش به درگاه خداوند به دعاخوانی می‌پردازند.
طی سالهای گذشته کشور هند روز اول چله تموز را با نام روز یوگا به نام خود در یونسکو به تبت رسانید. نکته‌ی دیگر اینکه جشن‌هایی که در تیر و امرداد ماه برگزار می‌شود معمولا جشن‌های آب هستند که در نیایش‌های باستانی در خواست آب، سرسبزی و شادی می کردند.
در جشن چله تموز ایرانیان در دامن طبیعت ،کشتزارها و یا باغهای خود به پاکسازی، ترمیم و نگهداری گیاهان مشغول می‌شدند و به گیاهان و نباتات رسیدگی می‌کردند و در دامن طبیعت میان گیاهان به جشن، سرور، نیایش و پایکوبی می‌پرداختند.

پاسخی بگذارید